Hiệu quả sau 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Thanh tra tỉnh Bắc Ninh

Sau một năm vận hành mô hình mới, hoạt động của Thanh tra tỉnh Bắc Ninh đã đạt được nhiều kết quả tích cực, từng bước khẳng định tính đúng đắn của chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy.

Hoàn thiện tổ chức bộ máy thanh tra theo yêu cầu của mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Trên cơ sở chỉ đạo của Trung ương, Thanh tra Chính phủ, Tỉnh ủy và UBND tỉnh, Thanh tra tỉnh Bắc Ninh đã hoàn thành Đề án sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra theo hướng “tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả”. Sau sắp xếp, cơ cấu tổ chức của Thanh tra tỉnh gồm lãnh đạo Thanh tra tỉnh, Văn phòng và 11 phòng nghiệp vụ. Tổng số công chức và người lao động của Thanh tra tỉnh hiện có 173 người, trong đó có 166 công chức và 07 lao động hợp đồng. Sau một năm hoạt động đã xây dựng được khối đoàn kết vững mạnh, phát huy bản lĩnh, quy tụ cán bộ và phân công nhiệm vụ rõ ràng để bám sát nhiệm vụ được giao.

Hiệu quả cao trong công tác thanh tra

Việc hợp nhất các cơ quan thanh tra đã tạo điều kiện để hình thành một đầu mối quản lý tập trung, thống nhất, khắc phục cơ bản tình trạng phân tán nguồn lực, giảm các tầng nấc trung gian trong chỉ đạo, điều hành. Nếu như trước đây nhiều cuộc thanh tra có nội dung giao thoa giữa Thanh tra tỉnh, Thanh tra sở và Thanh tra cấp huyện dẫn đến nguy cơ chồng chéo, trùng lặp thì nay việc xây dựng kế hoạch thanh tra được thực hiện tập trung, giúp kiểm soát hiệu quả phạm vi, đối tượng và thời gian thanh tra. Đây là bước chuyển có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện chủ trương cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Từ ngày 01/7/2025 đến nay, Thanh tra tỉnh đã tổ chức thực hiện 39 cuộc thanh tra, trong đó: năm 2025 thực hiện 22 cuộc thanh tra (gồm 18 cuộc theo kế hoạch và 04 cuộc đột xuất); năm 2026 đang thực hiện 17 cuộc thanh tra (gồm 16 cuộc theo kế hoạch và 01 cuộc đột xuất). Ban hành kết luận đối với 20/22 cuộc thanh tra của năm 2025; các cuộc thanh tra năm 2026 đang được tiến hành thanh tra theo kế hoạch. Kết quả thanh tra đã đạt được hiệu quả cao: phát hiện sai phạm về kinh tế số tiền là 40.840 triệu đồng (trong đó kiến nghị thu hồi về NSNN là 17.662 triệu đồng, thu hồi về đất là 280.949,3 m², kiến nghị xử lý khác là 23.178 triệu đồng, kiến nghị xử lý trách nhiệm đối với 28 tổ chức, 85 cá nhân, chuyển thông tin sang cơ quan điều tra 01 vụ việc). Đã thu hồi về ngân sách nhà nước với tiền 15.300 triệu đồng, thu hồi về đất là 280.949,3 m², xử lý khác về kinh tế là 6.900 triệu đồng, xử lý trách nhiệm đối với 13 tổ chức, 28 cá nhân, đã chuyển cơ quan điều tra 01 vụ.

Chuyển biến tích cực trong công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo

Sau khi vận hành mô hình mới, Thanh tra tỉnh đã chủ động bố trí trụ sở tiếp công dân riêng, ban hành nội quy tiếp công dân, công khai lịch tiếp công dân định kỳ của Chánh Thanh tra tỉnh trên cổng thông tin điện tử và tại nơi tiếp công dân theo đúng quy định của pháp luật.

Từ ngày 01/7/2025 đến ngày 31/5/2026, Thanh tra tỉnh đã tổ chức 12 cuộc tiếp công dân, gồm 11 cuộc định kỳ và 01 cuộc đột xuất; tiếp nhận 06 đơn khiếu nại, tố cáo phát sinh mới; 100% số đơn đã được xử lý theo quy định; không có đơn tồn đọng, không có vụ việc thuộc diện thụ lý giải quyết kéo dài. Kết quả trên cho thấy hiệu quả bước đầu của việc rút ngắn một cấp trung gian trong công tác chỉ đạo, điều hành, góp phần nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu và tăng cường tính trực tiếp trong việc nắm bắt, xử lý các vụ việc phát sinh từ cơ sở.

Tăng cường công tác tuyên truyền, tập huấn, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho công chức, Thanh tra tỉnh đã tổ chức 03 lớp tập huấn nghiệp vụ tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu nại, tố cáo cho 431 cán bộ, công chức; phối hợp với Hội Nông dân tỉnh tổ chức 02 lớp tập huấn cho 260 hội viên và cán bộ hội cơ sở. Những hoạt động này góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, kỹ năng xử lý tình huống và chất lượng giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở.

Ghi nhận nhiều kết quả trong công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Công tác phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực được thực hiện đồng bộ thông qua các giải pháp về công khai, minh bạch, kiểm soát quyền lực, kiểm soát tài sản, thu nhập và trách nhiệm giải trình. Sau khi thực hiện mô hình mới, Thanh tra tỉnh tiếp tục tham mưu UBND tỉnh triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; tăng cường thanh tra các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ sai phạm cao như đất đai, đầu tư công, tài chính ngân sách và quản lý tài sản công. Công tác công khai, minh bạch, kê khai tài sản, thu nhập, chuyển đổi vị trí công tác và kiểm soát trách nhiệm giải trình tiếp tục được quan tâm thực hiện. Nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, công chức trong phòng ngừa tham nhũng từng bước được nâng lên. Việc tăng cường thanh tra trách nhiệm người đứng đầu cũng góp phần siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa.

Với những kết quả nổi bật trong công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo và phòng chống tham nhũng nêu trên. Thanh tra tỉnh Bắc Ninh đã được các cơ quan cấp trên ghi nhận và tặng nhiều danh hiệu cao quý. Năm 2025, Thanh tra tỉnh được Chủ tịch UBND tỉnh trao tặng Bằng khen, được Tổng Thanh tra Chính phủ trao tặng Cờ thi đua.

Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn trao tặng Bằng khen cho tập thể lãnh đạo Thanh tra tỉnh Bắc Ninh đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2025.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Dương Quốc Huy trao Cờ thi đua của Chính phủ cho Thanh tra tỉnh Bắc Ninh

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình vận hành mô hình mới cũng đặt ra nhiều thách thức. Việc kết thúc Thanh tra huyện, lực lượng Thanh tra sở về Thanh tra tỉnh giúp bộ máy tinh gọn, thống nhất chỉ đạo, xây dựng kế hoạch thanh tra tập trung, giúp giảm tình trạng chồng chéo, trùng lặp giữa các cấp thanh tra. Tuy nhiên cũng có những khó khăn như khối lượng công việc của Thanh tra tỉnh tăng lên đáng kể sau khi toàn bộ chức năng, nhiệm vụ của Thanh tra cấp huyện và Thanh tra sở được tập trung về một đầu mối. Trong khi đó, biên chế không tăng tương ứng, tạo áp lực rất lớn đối với đội ngũ cán bộ, công chức. Địa bàn quản lý hiện nay trải rộng trên phạm vi toàn tỉnh với 99 xã, phường; nhiều lĩnh vực chuyên ngành có tính chất phức tạp, nhạy cảm. Việc theo dõi tình hình cơ sở không còn thuận lợi như trước khi còn hệ thống thanh tra cấp huyện và thanh tra sở bám sát địa bàn, lĩnh vực. Thực tiễn cũng cho thấy một số khoảng trống pháp lý phát sinh trong giai đoạn chuyển đổi mô hình tổ chức bộ máy. Một số quy trình nghiệp vụ, cơ chế phối hợp và phương thức quản lý mới cần tiếp tục được hoàn thiện nhằm bảo đảm tính thống nhất trong tổ chức thực hiện. Bên cạnh đó, năng lực chuyên sâu của một bộ phận cán bộ, công chức trong các lĩnh vực đặc thù còn hạn chế; việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động thanh tra, tiếp công dân và phòng, chống tham nhũng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn.

Kết quả sau 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Thanh tra tỉnh Bắc Ninh đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm từ thực tiễn và định hướng hoàn thiện trong thời gian tới. Việc tiếp tục hoàn thiện mô hình thanh tra theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp, hoạt động dựa trên dữ liệu và rủi ro, gắn với đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là yêu cầu khách quan và cấp thiết. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, mà còn là điều kiện bảo đảm để hệ thống thanh tra thích ứng với yêu cầu quản trị hiện đại, minh bạch và liêm chính trong giai đoạn phát triển mới.

      Từ thực tiễn, có thể khẳng định rằng mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong hoạt động thanh tra đang đi đúng định hướng cải cách. Giúp tinh gọn bộ máy, cắt giảm đầu mối, mang lại hiệu quả hoạt động cao hơn trong hoạt động của Thanh tra tỉnh Bắc Ninh. Đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao về tính chủ động, linh hoạt và trách nhiệm để bảo đảm mục tiêu “tinh gọn để mạnh, tập trung để hiệu quả, hiện đại để minh bạch”./.